1210. Kasha-Katuwe, czyli bajeczne kominy

Ze starożytniej cywilizacji w postaci opisywanego w poprzednim odcinku relacji Pueblo de Taos pojechaliśmy jeszcze tego samego dnia w naturę - do Kasha-Katuwe Tent Rocks National Monument. T wygrzebał to miejsce na jakiejś mapie, a ja - przyznam się - w życiu o nim nie słyszałam.

Dla porządku trzeba zaznaczyć, gdzie się znajdujemy - w północno-środkowej części Nowego Meksyku, stosunkowo niedaleko Santa Fe i Albuquerque.

Pomnik narodowy leży na terenach należących do Indian Kocziti, którzy od co najmniej 700 lat zamieszkują pobliskie pueblo i mimo, że K-K posiada status narodowy, czyli można powiedzieć rządowy, może z dowolnej chwili zostać zamknięte przez gubernatora plemiennego z Cochiti właśnie. Miasteczko samo w sobie wielkie nie jest i przy pobieżnym przejeżdżaniu nie robi raczej wielkiego wrażenia, choć znajduje się na kolejnej narodowej liście - tym razem miejsc historycznych. Zaintrygowała nas natomiast ogromna, widoczna z dala ciemna struktura: coś jak woda, ale przecież jakże by woda stała pionowo?

Trochę nam ten widok mieszał w percepcji, aż znaleźliśmy się u podnóża struktury - okazało się, że to tama ziemna, jedna z większych na świecie! Rzeczywiście, ciągnie się jak przysłowiowym okiem sięgnąć i wnet by się człek zastanawiał, czy warto było sypać taką straszną stertę gleby, bo zdaje się, że tkwiące za nią jezioro (którego nie zobaczyliśmy) nie jest zbyt imponujących rozmiarów. Tama ma jednak głównie znaczenie przeciwpowodziowe, więc z pewnością sens jest. 

Zatrzymaliśmy się na chwilę pod tamą, gdzie wypływa spod niej maleńka - w porównaniu z ziemnym wałem - Rio Grande:

Na marginesie dodam jeszcze, że tubylcy posługują się językiem keresańskim, stanowiącym język izolowany, co oczywiście oznacza, że mówi się nim tylko na tym terenie i nigdzie więcej na całym wielkim świecie! Liczba mniej i bardziej płynnie wygadanych użytkowników wynosi w tej chwili niecałe 13 000, a przy tym podejmuje się wysiłki w celu jego zachowania, więc chyba jest światełko w tunelu. Intrygują mnie zawsze takie egzotyki, więc ucieszyła mnie bardzo wiadomość, że Kasha-Katuwe to właśnie próbka tego języka, oznaczająca "białe klify".

A skąd się wzięły tytułowe bajeczne kominy? Ano - z ciotki wikipedii. Szperałam sobie i przeskakując z hasła w hasło dowiedziałam się, że podobne czubate skały występują przykładowo w Kapadocji, oraz że taka formacja - nagromadzenie pyłów wulkanicznych obrobione następnie przez erozję w fantastyczne, szpiczaste kształty - to bajeczne kominy, w angielskim języku nazywane również hoodoos.

Chyba już starczy tego wstępu, więc przejdźmy niniejszym do zwiedzania. Uiściwszy opłatę w budce, gdzie młodzieniec objaśniał nam istotę pomnika z takim zaangażowaniem, że aż się tym objaśnianiem był zakrztusił, pojechaliśmy najpierw na sam koniec trasy, gdzie droga prowadzi na szczyt płaskowyżu, a tam wyjedzone kaniony i górki można sobie obejrzeć niemal z lotu ptaka.

Poszliśmy sobie też na małą pętelkę, gdzie zadziwiały nas wielkie kaktusy cholla (prawdopodobnie Cylindropuntia imbricata, które po wysuszeniu stają się długimi rurkami i czasem używane są jako laski) i prickly pears - opuncje z owockami jako żywo przypominającymi rzodkiewki, tylko umieszczone w dziwnym miejscu.

Potem zaś zjechaliśmy z powrotem na początek szlaku pieszego.

Szlaczek, szczególnie pod względem długości, wydawał się niegroźny; straszyła jedynie nieco wieść, że idzie się sporo po piasku, a piasek, jak wiadomo, mieli się pod stopami i jest męczący. Aleśmy byli w błędzie!

Piaseczek okazał się całkiem przyjazny, a co więcej, stanowił podłoże w miejscach, których niezwykłość pochłaniała całą uwagę i skłaniała do ciągłego patrzenia w górę, a jednocześnie zadziwiania się nieziemskimi kształtami skał i wąskością przesmyków. Toż to slot canyons - nie wiem, jak takie kanionki zwą się po polsku oficjalnie i geologicznie; na potrzeby własnych zachwytów ustaliliśmy, że będziemy nazywać je szczelinowymi. Mamy w naszej wyprawowej klasyfikacji kategorię "takich miejsc nie ma" i właśnie bajeczne kominy do niej się kwalifikują.

Po kanionie szczelinowym zrobiło się baaaaardzo pod górę - ścieżka prowadziła wertepiastymi zygzakami po stromym zboczu i co chwilkę trzeba było się zatrzymywać celem odbycia regeneracji. (Zawsze się zastanawiam, czy jestem cienias, czy to może różnica kilometra z hakiem w wysokości nad poziomem morza w porównaniu z miejscem zamieszkania; oczywiście fajniej byłoby zwalić wycieńczenie na brak tlenu w powietrzu, ale znajomi spece raczej nie wspierają tej teorii :).

Napotkani wracający i potem ociekający powtarzali jednak, żeby się nie poddawać, bo widok jest absolutnie wart wypruwania sobie żył po stromiźnie.

No i był! Tyle, że ze szczytu dojrzeliśmy również majaczący bardzo daleko (w pionie i poziomie) parking... i troszkę nas to ścięło, ale wiadomo, że w dół zawsze łatwiej.

I jeszcze jeden widoczek, z samego końca wędrowania, niedaleko parkingu:

Stupaliśmy się bardzo, ale nabraliśmy też całe płuca zachwytów. W ramach bonusu doznaliśmy jeszcze później małej przygody w postaci obławy na pijanych kierowców - było niedzielne popołudnie, a że niestety rdzenni mieszkańcy miewają tendencje do nadużywania wody ognistej, a następnie prowadzenia w sposób piracki pojazdów mechanicznych, to i inni rdzenni mieszkańcy w policyjnych mundurach organizują zasadzki. "Nasz" policjant sprawdził jedynie prawo jazdy T, zdziwił się ciut, co robimy tak dealeko od domu, a następnie, przygwożdżony niewinnością wyzierającą z Tomkowego oblicza, odstąpił od dalszego sprawdzania. Przy okazji zaś dowiedzieliśmy się, że to, co u nas nazywa się DUI - Driving Under Influence - na ichnich terenach zwane jest nieco inaczej, DWI - WITH Influence. Jeden kraj, a dwa oficjalne określenia.

I na tym koniec na dzisiaj - zawijamy na nocleg do Socorro, a w następnym odcinku RADIOTELESKOPY, bo sama się już nie mogę doczekać!!!

1209. po kiermaszu

Troszkę mi się przypiłowały skrzydełka na sobotnim kiermaszu - w zeszłym roku poszło znacznie lepiej, było o wieeele więcej zwiedzających... A tu zestresowałam się już podczas dojazdu, bo dałam się prowadzić GPSowi, na skutek czego wylądowałam przed bramką, jako że osiedle domków jednorodzinnych, gdzie impreza się odbywa, to gated community i obcych tam NIE CHCOM.

Na szczęście poratowały mnie miłe emeryckie dusze, opuszczające właśnie zabramkowane osiedle, kierując do innego wjazdu, takoż zagrodzonego, ale zaopatrzonego zarazem w żywego strażnika, któren pobrawszy ode mnie nazwisko, roztworzył bramę na oścież.

Potem, po wejściu na salę ze stoiskami, okazało się, że naprzeciwko, po drugiej stronie przejścia, jest... druga pani z kartkami. Nieco innymi od moich, zawierającymi herbatki, kawki, przyprawy - ale ścięło mnie na moment, bo widzę, że pani korzysta nawet z tych samych papierów, które ja mam na składzie! Uratowały mnie jednak torebusie - pani konkurentka też miała torebki, ale w znacznym stopniu fabryczne, tzn. z jakichś gotowców, przyciętych papierów z zestawu (zdaje się, że Marty S.) i tylko przyczepiła do nich kwiatysie.

Koniec końców źle nie było, szczególnie w momencie, kiedy przekroczyłam zadaną sobie kwotę oznaczającą, że zwróciła się opłata za miejsce oraz - z grubsza - materiały. Zapłata za godzinę przygotowań wyszła jednak w granicach 10% minimalnej płacy... no, ale na szczęście jest to raczej zabawa i jeśli jakikolwiek zysk się pojawia, to jestem na plusie. Całe szczęście, że nie musimy z tego żyć, bo już byśmy dawno z głodu pomarli.

Z drugiej strony - obyło się bez klientów rzucających hasła typu "niech się przyjrzę, może moja siostrzenica/wnuczka/sąsiadka też by mogła takie robić" - litości, nawet, jak się myśli takie coś, to nie należy tego mówić! No i nikt nie jęczał, że drogo. Pojawiło się za to kilka osób, które w zeszłym roku nabyły torebusie i wyraziły zadowolenie.

Najfajniejsze było to, że przyniosłam sobie conieco materiałów i podczas pilnowania stołu wyciupałam eksplodujące pudełko - drugie w życiu. Zaczęłam i trzecie, ale dokończyć muszę w domu, bo rzecz okazuje się o wiele bardziej prachochłonna, niż sądziłam.

Powyższy egzemplarz jest o tematyce ogrodowej, natomiast obecnie powstający będzie o książkach i czytaniu, w palecie - łatwo zgadnąć - brązowo-kremowo-złotej.

Miłe było też sąsiedztwo po lewej stronie mojego stołu: do końca życia słowo hatchet będzie mi się kojarzyło z panią sprzedającą hatchet scarves - toporkowe szaliki, a właściwie ozdoby na szyję. Ozdoba wygląda jak toporek, tzn. jest kwadrat - jakby ostrze i pasek, czyli trzonek. Na końcu trzonka jest pętelka, przez którą przewleka się "ostrze" i układa na dekolcie, przypinając od wierzchu broszką z tego samego materiału.

Podziwiałam tę panią, że nawet pod koniec szóstej godziny wyjaśniała zasadę działania toporkowego szalika tak, jakby dany spóźniony klient był pierwszy i absolutnie wyjątkowy; widać też było, że babeczki wykazywały spore zainteresowanie i prawie każda odchodziła z pakiecikiem.

Za to pani kartkowa z przeciwka była niezadowolona (ale - choć to może niezbyt ładnie sypać takimi określeniami, jeśli się kogoś nie zna - miała taką minę, jakby w ogóle była niezadowolona z życia, a jeśli się do tego dołoży zbójeczny głos oraz papierosowy oddech, to niestety całość nie zachęca do pzostawania dłużej przy tym kramie.)

Wzruszyło mnie za to stoisko po przekątnej, gdzie dziouszka dziergała czapki i szaliki, a pomagał jej ojciec, ledwo chodzący, ale się przydający - wędrował sobie ów staruszek drobniutkimi kroczkami, o lasce, niósł do kosza talerz po kanapce, potem znów dreptał z butelką po wodzie, potem z jakimiś papierami... A kiedy przyszło do pakowania, dziewczyna - choć mogła sama wszystko zwinąć i niewątpliwie byłoby to prostsze i szybsze - specjalnie zadawała mu do wykonania drobne prace i widać było, że staruszek bardzo się stara i dumny jest, że uczestniczy.

Uff. Tyle o kiermaszu... w niedzielę zaś najpierw się rozpędziłam z pracami kurodomowymi, a potem wsysła mnie książka zakupiona niby na podróż do Polski, ale chyba nie dotrwa, bo zostanie wcześniej przeczytana. Sprawczynią mojego zniknięcia jest powieść The Tea Rose - jak na książkę w tubylcznym języku, czytanie idzie mi pędem! I nie mogę się doczekać, co będzie dalej, właśnie przybyliśmy do Nowego Jorku - iiiii???

1208: Pueblo de Taos, czyli chleb i pierniki

Do Pueblo de Taos wybraliśmy się po raz drugi - w zeszłym roku, podczas wyprawy do Teksasu, zajechaliśmy po drodze pod bramę miasteczka, by usłyszeć, że niestety zwiedzania nie ma, a to z powodu święta. Z jednej strony nie dziwi to, bo, było nie było, zwiedza się tam żywą wioskę, która od czasu do czasu ma sobie życzenie wykonać coś bez wszędobylskich turystów; z drugiej jednak, kiedy się przebyło dwa tysiące kilometrów i NAPRAWDĘ się czekało na tę atrakcję, nie da się uniknąć poczucia zawodu.

Trudno jednak - Indianin Taosowy był nie do przebłagania i na pocieszenie poszliśmy sobie pozwiedzać nowoczesne Taos, siedlisko wszelakich artystów zbudowane w znacznej części w charakterystycznym, pomarańczowoglinianym stylu adobe (przy czym nie wnikamy w to, czy jest to autentyczna glina, czy tylko tynk pociagnięty farbką w odpowiednim kolorze :) Obejrzeliśmy też piękny most nad przełomem Rio Grande, ale do tego wrócę jeszcze na końcu.

Tym razem Pueblo de Taos, brązowe w porannym słońcu jak osada z piernika, przywitało nas serdecznie, zaczynając oczywiście od pobrania opłaty (byliśmy drudzy przy okienku), którą zgłasza się tak: "dwa bilety dla dorosłych i jeden dla aparatu". Za korzystanie z aparatu trzeba bowiem zapłacić dodatkowo i dostaje się wtedy czerwoną przywieszkę z datą. A przecież nie można nie mieć żadnych zdjęć - raz, że wioska znajduje się na UNESCOwej liście Dziedzictwa Światowego, a dwa - Dom Północny to ponoć jedna z najczęściej fotografowanych budowli na półkuli zachodniej!

Na ścianach wisi sobie tu i ówdzie ristra - wiącha papryki niby-że susząca się, ale ponoć w naszych czasach stanowi to częściej dekorację, niż praktyczne zastosowanie.

Przypuszcza się, że zabudowania powstały w latach 1000-1450; mam tu jednak pewne wątpliwości, bo jak to liczyć, skoro ściany ciągle trzeba uzupełniać nową gliną? Taka już natura tego adobowego budownictwa, co widzieliśmy na własne oczy, kiedy pani z wiaderkiem zabrała się za łatanie ścian.

Całe szczęście, że przybyliśmy tam najwcześniej, jak się dało; nie było jeszcze zbyt wielu turystów oraz minęła dobra godzina, zanim zaczęły się instalować kramy z pamiątkami. W ogóle się ich w takim miejscu nie spodziewałam; sądziłam, że daszki na środku placu stoją TAK SOBIE, albo dla nas... a tu pojawiły się fajansiarnie. I my kupiliśmy pamiątkę z kokopellimi, ale o wiele większą frajdą bylo zwiedzanie każdego dostępnego zakątka. Byliśmy więc przy cmentarzu, gdzie stoją jeszcze ruiny starego kościoła św. Hieronima (patrona wioski), otoczone morzem pokrzywionych krzyży...

...oraz w nowszym kościele, pod tym samym wezwaniem, wewnątrz wystrojonym na niebiesko, z wzorcową niejako trumną, zainstalowaną tam na stałe - ponoć tradycja ta sięga czasów, gdy misjonarze katoliccy nauczali tubylców chowania zmarłych wedle nowych ceremonii.

Kwestia religii jest dosyć niejasna, bo choć większość mieszkańców jest ochrzczona, to praktykuje niewielki procent, a w życiu codziennym gruba większość żyje według religii starych, tubylczych. Miesza się to wszystko i przeplata nawet na ołtarzu, gdzie obok "standardowych" santos - świętych figur - mamy postacie indiańskie oraz... malowaną kukurydzę.

Przez środek wioski płynie sobie rzeczka biorąca źródło we wspominanych już górach Sangre de Christo, z której mieszkańcy całkiem na poważnie biorą wodę do gotowania i mycia; dlatego nie można do niej wchodzić, tylko należy korzystać z mostków łączących dwie części wioski.

Wędrując z jednej uliczki w drugą (co bywa skomplikowane, bo co kawałek stoi znak STOP, za który się nie wchodzi, to tereny prywatne, przed turystami zamknięte) zauważyliśmy przed jednym z domów jakieś ruchy wokół pieca - tradycyjnej konstrukcji zwanej horno. Tu znów można by się dać sprowadzić na opowieściowe manowce, bo oczywiście piece mają swoją historię - gdzieś jeszcze od Maurów na Półwyspie Iberyjskim (w centralnej Europie również), poprzez zdobywców Nowego Świata, gdzie znakomicie się przyjęły i nadal się z nich korzysta w Nowym Meksyku i Arizonie. Trzymamy się jednak mocno głównego wątku i dowiadujemy się ze zdumieniem, że w tym piecu piecze się chleb nie na ogniu, tylko na gorącej powierzchni, po wygarnięciu popiołu!

Nie całkiem dowierzałam, że chleb się upiecze, więc postanowiliśmy mieć rzecz na oku. Najpierw popytaliśmy pań piekarek, czy możemy im robić zdjęcia podczas procesu (inaczej nie wypada, toć to nie zwirze w zoo), a potem, jak tylko chleby wyjechały z pieca, popędziliśmy zakupić bochenek i nawet dodaliśmy z tej ekscytacji napiwek.

I stąd się wzięło moje ulubione zdjęcie z wyprawy CONMUT!

Kiedy już wsadziliśmy nos w każdy dostępny zakątek, nadeszła pora, by ruszyć dalej, na południe, ku Santa Fe. W zeszłym roku napalilismy się na słynną drogę o nazwie High Road to Taos (w naszym przypadku High Road FROM Taos :), ale jakoś, pomimo tego rozgłosu, nie rzuciła nas ona na kolana. Tym razem GPS zarządził jazdę nieco inną trasą, na której doznaliśmy wielkiej serendypii! Droga wjechała bowiem do przełomu rzeki Rio Grande, głębokiego w niektórych miejscach na ponad 200 metrów, gdzie po raz milionowy zastanawialiśmy się "jak oni zbudowali tu szosę??"

Zapanował sielankowy nastrój, z kajakarzami wśród wirów i zakrętów...

... jak również atrakcjami typu stary, roztelepany most, na który nie mieliśmy odwagi wejść:

Przypominaliśmy sobie za to, jak w zeszłym roku, w ramach pocieszania po zamkniętym Pueblo de Taos, zwiedzaliśmy most nieco na północ od miasta, zawieszony nad tym samym przełomem, 200 metrów nad rzeką - aż strach wchodzić na taką strukturę!

I tu się zatrzymamy, bo od tej wysokości brak nam tchu... ale nie bylibyśmy sobą, gdybyśmy nie wrzucili mapki, gdyż porządek musi być i trzeba wiedzieć, gdzie zwiedzamy :)

1207: szyje się raz!

Czas wreszcie napisać słów kilka o wrześniowym wyzwaniu u Craftypantek - Novinka zachęciła nas do szerszego wykorzystania materiałów zwykle używanych do szycia; jak to w Pantkowym świecie bywa, starałyśmy się je wkręcić w nasze prace niezgodnie z przeznaczeniem.

U mnie najsampierw odbyła się wyprawa do najbliższego Sklepu Drugiej Szansy, gdzie pozyskałam stare zamki, metr (czyli jard :) oraz wykroje. Popsikało się to Glimmer Mistem, pozwijało, pokleiło - i oto kartelucha na jakąś przyjemną, gratulacyjną okazję:

Zapraszam na Pantkowy blog - zobaczcie, jeśli jeszcze nie widziałyście, co powymyślały pozostałe dziewczęta!

A u mnie papierowy zawrót głowy, czyli wielkie przygotowania do bazaru w sobotę. Co wieczór kręci się fabryczna machina i wyprodukowała już przykładowo 73 torebeczki z klejącymi notkami, ale nawet nie mam zdjęcia, bo zawsze jest już ciemno. Na bazarze pstryknie się je pewnie na stole, z gotowym wystrojem.

Teraz jeszcze staram się zdziałać maksymalną ilość kartek, bo jakoś mi zasoby zmalały... a nie samymi torebeczkami człowiek żyje! Cieszę się również z nabycia nowych (i bardzo okazyjnie tanich) papierów na kraftowych targach kilka tygodni temu, bo ciacham od dawna te same i troszkę mi się nudzą. Nie żeby jakieś brzydkie były, nic z tych rzeczy, tylko fajnie będzie ciachnąć coś nowego... jak tylko się odważę, bo na razie przekładam, przekładam i zbieram odwagę.

wool and knits from WATG

A crafter can never have too many supplies and too many tools. A knitter will always be on a lookout for more yarn in new colors and textures, and an additional pair of needles is not a bad thing, either. WATG - the Wool And The Gang wool shop - will be a wonderful source in this case: you can purchase there kits of yarn, needles, patterns and accessories, from simple to sophisticated. Their wool for knitting is top quality, and it comes all the way from the heart of Peru's Andean Highlands. Other knitting kits include everything needed to make super soft 100% cotton sweaters and accessories.

If you are too impatient to knit your own pieces, do not despair: Wool And The Gang is not only a wool yarn shop, but they also sell ready-made knitwear which would be a wonderful handmade gift. The spectrum is just as wide as the variety of yarn colors: there are models for women, men, children and animals, and also pieces for the. This already feels like a trip to a far-away land, which you can wrap around your neck as a winter shawl, or wear all day long with your favorite jeans!

WATG's collections are selections of basic pieces, and there are also seasonal extras, with specially selected designs, colors and finishes. The classic craft of hand-knitting is thus combined with high-end raw materials, which offers a wonderful product and great experience to the wearer. The website is also an adventure - apart from the obvious and described above, you can take advantage of their tutorials, and also find out about the whole idea of "The Gang", about the founders, who, by the way, came from two very different parts of the world. There is also a frequently updated blog and also a Tumblr page - have a peek at their travel, inspiration, some extra tutorials and really cool photos! You can also follow them on FaceBook, Twitter, Pinterest, Instagram and YouTube.

1205. 5.4.7, czyli Bardzo Dzielne Miasto

Zapraszam dzisiaj na wycieczkę prawie że na środek Stanów, do południowośrodkowej części Kansas (tak, tak, tego Kansas od Dorotki i Szmaragdowego Grodu.) Znaleźliśmy się tam na zasadzie serendypii, bo w drodze na zachód szło nam wyjatkowo dobrze i czas się zwyższył, a zatem postanowiliśmy zatrzymać się w Greensburg, by rzucić okiem na największą na świecie ręcznie wykopaną studnię.

Zniechęciła mnie nieco wiadomość, że za wejście do studnianego muzeum trzeba wnieść opłatę w wysokości aż 8$ - spodziewałam się raczej rynku, a na nim budki, gdzie zaglądałoby się do dziury całkiem zadarmowo. Postanowiliśmy się jednak szarpnąć na ten wydatek, tym razem korzystając z hasła "pewnie już tu nigdy nie będziemy".

Studnia rzeczywiście jest imponująca - 33 metry głębokości, prawie 10 metrów średnicy. Zbudowano ją w roku 1877 i do 1932-go służyła miastu jako źródło wody. Na samym dnie widać światła przy lustrze wody oraz - trochę wyżej - pieniążki tradycyjnie nawrzucane przez zwiedzających. Sama studnia zaś nie jest ponoć tak naprawdę największa na świecie - ale co nam to szkodzi? I tak jesteśmy pod wrażeniem, szczególnie tego, jak łopatkami i wiaderkami wykopać taką jamę oraz jak spowodować, żeby się przy tym nie zawaliła do środka.

Tak się patrzy w górę z najniższego poziomu dostępnego dla zwykłych śmiertelników - przy czym schody nie są przyczepione do ścian, tylko spirala wisi na metalowej konstrukcji ze słupów opierających się dalej, na zewnątrz studni.

Studnia obudowana jest małym okrągłym muzeum, tuż pod cebulopodobną wieżą ciśnień:

Wewnątrz znajdują się też rozmaite eksponaty, jak na przykład bliskopółtonowy meteoryt, który grzmotnął gdzieś w okolicy:

Albo też i gadżety wszelakie związane z wielką studnią, od naparstków po poduszki:

Okazało się jednak, że wykopanie studni to tylko połowa dzielności miasta... znajdujemy się powiem na terenie Tornado Alley, Alei Tornad, czyli regionu, gdzie najczęściej tworzą się trąby powietrzne, jak widać na poniższej mapce, pożyczonej z Wiki:

4 maja 2007 roku (stąd 5.4.7 w tytule notki) przez miasto przeleciało tornado szersze od jego terenu, o najwyższej możliwej sile - EF5. Pędziło z prędkością do 330 km/h i w dziesięć minut zmiotło 95% budynków miasteczka, a pozostałe 5% uległo poważnym zniszczeniom.

A tak nam się zdawało, kiedy jechaliśmy z głównej drogi do muzeum studni, że jakieś to miasteczko jest dziwne! Teraz się wyjaśniło - nie ma w nim żadnych starszych drzew, tylko same kikuty oraz młode sadzonki, no i zabudowania jakieś podejrzanie nowe.

Panoramę miasta można sobie obejrzeć z górnej części muzeum - widać z niej na przykład elewator zbożowy, jedną z trzech struktur, jakie przetrzymały tornado.

Przy jednej z głównych ulic leżą też na pamiątkę schody - to wszystko, co się ostało z kościoła.

W muzeum jest też syrena alarmowa - na kilkadziesiąt minut przed nadejściem klęski zaczęła trąbić i dzięki temu ofiar w ludziach było stosunkowo niewiele. Syrenę tornado też zerwało z wieży i rzuciło gdzie indziej,  po drodze obijając starą wieżę ciśnień - stąd te zielone maźgi.

Z biblioteki miejskiej został w całości tylko jeden mebel - stary katalog; reszta wyglądała tak:

I jeszcze ciekawy eksponat znaleziony w jednym z domów:

Zdjęcia pokazują jednak, że i w tej klęsce ludzie nie stracili poczucia humoru, ogłaszając na przykład, że mają na sprzedaż świeżo przerobiony dom, z nowymi oknami w dachu :)

Obok muzeum stoi pomniczek osób, które zginęły w tornadzie...

...oraz kolorowa rzeźba nawiązująca do tego zdarzenia:

Miasto postanowiło odbudować się z rozmachem nie tyle w zakresie rozmiaru, co "zieloności"; jako pierwsze w Stanach może się pochwalić, że wszystki budynki cechuje Platinum LEED, czyli najwyższa ocena w dziedzinie Leadership in Energy and Environmental Design; bierze się tu pod uwagę różne dane odnośnie ekologiczności i wpływu na środowisko, po czym zlicza punkty. Jeśli będzie ich ponad 80 (na 100 możliwych), dostaje się oznaczenie Platinum.

Przykładem takiego budynku jest poniższy okrąglaczek - z bateriami słonecznymi, materiałami z recyklingu itp...

...a przed okraglaczkiem stoi sobie auto na gaz.

Najbardziej jednak w całej tej historii podobało mi się, że miasto niejako zagrało na nosie całemu temu tornadu i postanowiło, że... będzie korzystać z energii wiatrowej i wybudowało tuż obok wiatraczną farmę :)

I tak oto krótki zjazd z autostrady zamienił się w historyjkę nie dość, że superciekawą, to jeszcze pełną podziwu dla mieszkańców małego miasteczka w Kansas.